Genomineerden 2006

• ’t Spinneke - Kontich
• Borstelburen – Antwerpen
• Goudklompjes - Natuurpunt Hobokense Polder Vzw - Hoboken
• Ontmoetingshuis Handelstraat - Antwerpen
• De Volkstuin - Edegem
• ’t Winkeltje - De Stobbe vzw - Antwerpen

’t Spinneke - Kontich

Enkele mensen hebben een droom. Zij willen een spelotheek en snoezelruimte starten voor personen met een handicap. Een vzw wordt opgericht, de nodige fondsen gezocht, een pand gekocht en de vrijwilligers kunnen beginnen met het opbouwen en inrichten van deze locatie. Op 18 maart 2006 opende ’t Spinneke in Kontich zijn deuren. ’t Spinneke staat voor SP van spelen en IN van informatie. Het spinnenweb staat voor de draden van verbinding tussen spelen, ontspanning en de informatie daaromtrent. Het is tevens het symbool van de verbondenheid tussen personen met en zonder handicap.

In de spelotheek kan men allerlei speelgoed, aangepast aan personen met een handicap, uitproberen en ontlenen. De bedoeling is zo veel mogelijk afwisseling te brengen in het spel. Men kan proefondervindelijk vaststellen of het speelgoed geschikt is voor een bepaalde persoon met zijn handicap. In de computerhoek kunnen mensen terecht om de computers eens uit te proberen of een computerspelletje te spelen. Ook groter materiaal dat niet zoveel gebruikt wordt en duur is in aankoop (bv. een rolstoelfiets) wordt uitgeleend. Elke persoon met een handicap kan lid worden en betaalt een jaarlijks lidgeld van 6 euro. Je kan tot 3 stukken speelgoed ontlenen aan 0,50 euro per stuk voor een periode van 3 weken.

Het snoezelgebeuren heeft plaats in verschillende ruimtes. Een actieve snoezelgang, een muziekruimte en een stille ruimte: relaxen met waterbed, zachte muziek, bubbelunits en lichteffecten op de muur. Dit wordt nog verder uitgebouwd met een spiegelruimte en een ballenbad. Deze ruimtes kan je gebruiken na afspraak en staan dan anderhalf uur ter beschikking. Als gezin betaal je 7 euro. Kom je als groep, dan betaal je 3,50 euro per persoon en mag er één begeleider per groep gratis mee.

In de infohoek kunnen mensen terecht met hun vragen of voor een gezellige babbel.

Omdat dit project niet van subsidies geniet en dus geen personeel kan bekostigen, wordt dit alles opengehouden door vrijwilligers.

Borstelburen – Antwerpen

Via de actie “Mijn buurt, propere buurt” werken verschillende stedelijke diensten van Antwerpen 2060 en Borgerhout noord samen. Volkshogeschool Vormingsplus gaf via huisbezoeken het buurtnetwerk met zijn borstelburen vorm. Bewoners werd aangeleerd hoe zij hun buurt proper kunnen maken en houden. Dagelijks zetten een 45-tal bewoners zich in. Ze leren hun buren de ‘geplogendheden’ van de buurt kennen. De borstelburen brengen huisbezoeken, ruimen sluikstort op, vegen de stoep en geven concrete informatie. De borstelburen bellen aan bij mensen die hun huisvuil foutief aanbieden. Ze leggen hen vriendelijk de sorteerregels uit en helpen indien nodig bij het juist sorteren. De vaste sluikstortplekken worden door hen proper gemaakt. De borstelbuur verzamelt het gevonden afval in een rode zak en neemt contact op met stadsreiniging, die het zo snel mogelijk ophaalt. De borstelburen vegen met een knalgele borstel hun straat. Zo maken ze duidelijk dat je niet moet wachten op de volgende veegbeurt van een Witte Tornado. Hiermee worden buren aangezet om, zoals vroeger, wekelijks hun stoep te poetsen.

Via maandelijkse bijeenkomsten wordt onderzocht met welke acties bewoners kunnen werken aan propere straten. Er wordt ook concrete informatie doorgeven aan de stedelijke diensten die zo gerichter te werk kunnen gaan. De stad beschikt zo over 45 extra ambassadeurs die zich inzetten voor een propere, leuke en gezellige buurt.

Het buurtnetwerk verrijkt ook het dagelijkse leven van de borstelburen. Op een informele manier brengt het buurtnetwerk allochtone en autochtone buren samen. Naast het werken aan propere straten wordt zo ook het samenleven gestimuleerd. Sommigen krijgen via het buurtnetwerk hun eigenwaarde terug. Ze ervaren dat ook zij hun inbreng hebben. Dagelijks vaststellen dat je een invloed op onder andere het straatbeeld hebt verbindt mensen nauwer met hun buurt.

Het eerste buurtnetwerk werd opgestart tussen de Van Kerckhovenstraat, Dambruggestraat, Viaductdam, Viséstraat en Stuivenberplein. Momenteel wordt in de aanpalende buurt een tweede netwerk uitgebouwd.

De Goudklompjes - Hoboken

De afdeling Natuurpunt Hobokense Polder vzw slaagde er in de Hobokense Polder als natuurreservaat te beschermen. Met een onderbouwd beheerplan als leidraad worden wandelpaden, een kijkhut en een kijkwand aangelegd en onderhouden, gras- en rietlanden gemaaid, struweel gekapt, wilgen geknot, poelen gegraven en zwerfvuil opgeruimd. Twee jaar geleden namen vijf ge(pre)pensioneerden uit de buurt het initiatief om het vrijwilligerswerk, traditioneel een weekendaangelegenheid, ook tijdens de week te laten doorgaan.

De groep kreeg de naam “Goudklompjes” en breidde snel uit met toevallige passanten, buren en kennissen tot meer dan tien. Ook het werkritme nam toe van één naar meer dan twee keer per maand. Sinds kort komen ook enkele jongeren tijdens de schoolvakanties helpen. De verscheiden achtergrond van dit bonte gezelschap, van programmeur tot stellingwerker, vormt hun grootste sterkte. Altijd vindt wel iemand een oplossing voor een bepaald probleem.

Ondertussen werden de Goudklompjes ook al onmisbaar voor de begeesterende begeleiding van tal van schoolklassen die komen helpen bij het natuurbeheer in de Hobokense Polder. Recent startte ook een samenwerking met het project “Samen Werken Aan Toekomst “ voor jongeren die herhaaldelijk van school zijn gegooid. Dit project tracht een dertigtal “niet-schoolbare'' jongeren klaar te stomen om een nieuwe, meer succesvolle stap naar het onderwijs te doen. Als deel van hun herbronning worden enkele van deze jongeren ingeschakeld in het natuurbeheer onder begeleiding van de Goudklompjes.

Daarnaast wordt ook naarstig gebouwd aan een nieuw Kijk-punt, een soort vogelkijkhut dat ook toegankelijk zal zijn voor rolstoelgebruikers. Nog dit jaar zal met hulp van scholen en technische ondersteuning van de terreinploeg van Natuurpunt dit vogelkijkpunt en het aangepaste wandelpad aanleggen.

De Goudklompjes helpen op vrijwillige basis een prachtig stedelijk natuurgebied in stand te houden. Door hun toedoen is de toegankelijkheid de laatste jaren sterk verbeterd en de natuurwaarde aanzienlijk gestegen. Zij bieden een inspirerende en zinvolle tijdsbesteding aan voor niet-beroepsactieve mensen. Ze geven jongeren de mogelijkheid om natuur actief te beleven in een stedelijke omgeving waar dit niet vanzelfsprekend is. Hun aanwezigheid in het natuurgebied zorgt bovendien voor sociale controle, voorkoming van vandalisme en het bevordert de participatie van de buurtbewoners en passanten in het hele natuurgebeuren. Op twee jaar tijd groeide dit initiatief uit tot een essentiële schakel in het beheer van de Hobokense Polder.

Ontmoetingshuis Welzijn Stuivenberg – Antwerpen

Ontmoetingshuis Welzijn Stuivenberg is een kleinschalig project, gestart in 1986, zonder enig subsidie of betaalde kracht, steunend op een team vrijwilligers, die zelf meer mens worden, oog in oog met armen .Het ontmoetingshuis is een huis waar kansarme mensen thuis mogen zijn, waar ontmoeting hartelijkheid en vriendschap, jezelf mogen zijn en respect voor elkaar centraal staan. Gewoon gezellig bij elkaar zijn bij een tas koffie.

Persoonlijk of in groep over je problemen kunnen praten. Samen wat koken, je zeg mogen doen over wat er gebeurt, samen op uitstap of een feestje bouwen. Het tot rust kunnen komen bij een warm onthaal, je verhaal mogen doen bij mensen die je waarderen. Daardoor ervaar je dat je bij een groep hoort en dat je iemand bent, dat je iets kan en dat je een steun voor anderen kan zijn. Zo groeit je zelfvertrouwen en weerbaarheid om je eigen leven stilaan meer zelf in handen te nemen.

Mensen kunnen er elke maandag van 18 tot 20 uur terecht, woensdag van 18 tot 21 uur en donderdag van 16 tot 22 uur. Elke eerste woensdag van de maand is er een praatavond over een door de groep bepaald onderwerp, elke derde donderdag wordt er samen gekwist. Op donderdag is er om 18.30 uur een gezamenlijke maaltijd. De mensen krijgen de kans om hierbij te helpen en iedereen betaald 1,5 euro. Daarnaast neemt men met gelijkgezinde groepen deel aan de Volksuniversiteit.

Volkstuinen – Edegem

De nationale Volkstuinen dateren uit het laatste kwart van de negentiende eeuw en ontstonden in de marge van de industrialisatie die gepaard ging met een vlucht van het platteland naar de steden en randgemeenten maar had ook armoede tot gevolg. De afdeling Edegem werd gesticht in 1908. In de periode 1940-1945 waren er in Edegem 134 panden ter beschikking voor de Volkstuinen. Een volkstuin was dan ook voor vele gezinnen een bittere vereiste om te overleven. Vanaf de jaren 1965 verdwijnt de economische noodzaak en evolueert men naar een ontspannende vrije tijdsbesteding.

Anno 2006 zijn de doelstellingen het bevorderen van het Volkstuinwezen, een aangename vrije tijdsbesteding aanbieden en het aanmoedigen van de openbare gezondheid en het milieu. Vele vrijwilligers zetten daartoe verschillende activiteiten op zoals het telen van groenten en kleinfruit, geven van voordrachten rond bewerken van de tuinen, aanzetten tot maken en aanwenden van compost, aanzetten tot biologisch teelten, opleiden van leerkrachten en leerlingen uit diverse scholen, het organiseren van geleide wandelingen voor burgers en scholen, informeren en opleiden van nieuwe tuinders.

Door het beoefenen van een gezonde hobby en vrijetijdsbesteding in onderlinge samenwerking moedigen de vrijwilligers sociaal contact aan, prijzen zij de zorg voor het milieu door activiteiten aan en wordt een aangename leefsfeer gecreëerd.

’t Winkeltje – De Stobbe – Antwerpen

Het Centrum voor Integrale Gezinszorg VZW De Stobbe staat in voor de opvang en begeleiding van ongeveer 25 gezinnen met pedagogische, financiële of relatieproblemen of een problematiek van mishandeling van de vrouw of kinderen. Vanuit het jarenlang werken met deze gezinnen zowel binnen een residentiële, semi-residentiële als ambulante werking groeide het ’t Winkeltje. Gezinnen staan vaak onder druk om te voldoen aan een aantal basisbehoeften zoals voeding, kleding, medische verzorging, schoolgerei, …

Naast een vanuit de begeleiding opgevolgde budgetplanning en doorverwijzing naar organisaties zoals het OCMW werd de nood aan het goedkoop ter beschikking stellen van o.a kleding en speelgoed in een vertrouwde omgeving aangevoeld.

De vrijwilligerswerking van ’t Winkeltje bestaat uit negen enthousiastelingen. Om de 14 dagen sorteren ze alle gekregen kleding en speelgoed om dit netjes in de winkel uit te stallen. Op donderdag van 13.30 tot 15.30 uur is ’t Winkeltje open. Alle (ex)-cliënten onthaalt men hartelijk met een kopje koffie of thee. Om de zes maanden wordt de kleding van de winter naar zomer omgewisseld of omgekeerd. Met Sinterklaas is er een speelgoedverkoop.

De kledingsstukken worden aan democratische prijzen aangeboden. Het kopen hiervan maakt dat mensen bewustere keuzes maken, respectvol omgaan met de spullen en dat ze zich gelijkwaardig behandeld voelen. De winkel is een oefenterrein waar samen kan gekeken worden hoe men geld besteedt en hoe men tot beslissingen tot aankopen komt.

De ontmoetingsfunctie vormt het hart van het project. Ontmoeting tussen hulpverlener en –vrager enerzijds en tussen gezinnen onderling anderzijds maakt dat het isolement waarin deze gezinnen zich vaak bevinden kan doorbroken worden. De meerwaarde van dit project situeert zich dan ook vooral naar de ex-cliënten. Veel van deze gezinnen kunnen moeilijk een vertrouwensband met anderen opbouwen en komen van daaruit, in combinatie met hun beperkte sociale vaardigheden, in een sociaal isolement terecht. Naast het terechtkunnen in ’t Winkeltje voor speelgoed en kledij komt men er ook in contact met gezinnen die zich in een gelijkaardige situatie bevinden of bevonden.

’t Winkeltje ligt in het woongedeelte van de cliënten waardoor de betrokkenheid van de bewoners wordt verhoogd. Het laagdrempelig aanbieden van hulpverlening door op een informele manier contacten met cliënten op te bouwen en te onderhouden is essentieel. Voor de verdere ontwikkeling wordt de uitwerking steeds getoetst aan de behoeften van cliënten en begeleiders.